TÁO BẠO KẾT NỐI BẢN SẮC XỨ DỪA – NÂNG TẦM GIÁ TRỊ NÔNG SẢN, LAN TỎA YÊU THƯƠNG

Có những vùng đất được nhớ đến bởi một sản vật. Có những sản vật lại mang trong mình ký ức của cả một vùng quê. Với chúng tôi, quê hương là những vạt dừa xanh ngút ngàn, là những con đường làng rợp bóng cây, là vị ngọt thanh của nước dừa, là những mùa thu hoạch gắn với bao mồ hôi, công sức của người nông dân. Sinh ra và lớn lên dưới những tán dừa của quê hương Đồng Khởi, hình ảnh cây dừa đã trở thành một phần ký ức không thể tách rời trong cuộc đời mỗi người con nơi đây. Cây dừa không chỉ hiện diện trong đời sống, trong văn hóa mà còn âm thầm nuôi dưỡng biết bao gia đình qua nhiều thế hệ. Nhưng càng yêu quê hương, chúng tôi càng hiểu rằng phía sau những hàng dừa xanh bình dị ấy là những trăn trở rất thật của người nông dân. Thị trường có lúc thuận lợi, có lúc biến động; giá nông sản có thời điểm bấp bênh, khiến công sức và thu nhập của bà con chưa phải lúc nào cũng tương xứng. Từ những điều mắt thấy, tai nghe và trải nghiệm ngay trên quê hương mình, một câu hỏi cứ thôi thúc chúng tôi: Làm thế nào để những sản vật quen thuộc của quê hương không chỉ được bán đi dưới dạng nguyên liệu, mà có thể được chế biến, nâng tầm giá trị bằng khoa học và công nghệ, tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn và góp phần xây dựng sinh kế bền vững cho người dân?

Câu hỏi ấy đã trở thành động lực để chúng tôi bắt đầu một hành trình mới. Tháng 7 năm 2022, Xưởng sản xuất Nấm Đông Trùng Hạ Thảo Quang Vy chính thức ra đời. Sự ra đời của Quang Vy không bắt đầu từ một tham vọng quá lớn lao, mà bắt đầu từ một mong muốn rất gần gũi: mang tri thức, sức trẻ và công nghệ về với quê hương, biến những nguồn nguyên liệu bản địa quen thuộc thành những sản phẩm mới có giá trị cao hơn. Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng ngày càng được quan tâm, chúng tôi lựa chọn phát triển Đông Trùng Hạ Thảo như một hướng đi để kết hợp giữa nông nghiệp, công nghệ sinh học và chế biến nông sản. Từ đó, Quang Vy từng bước xây dựng mô hình sản xuất Đông Trùng Hạ Thảo theo hướng kiểm soát chất lượng, tạo ra sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, quy trình ổn định và mang dấu ấn riêng của vùng đất xứ Dừa.

Đông Trùng Hạ Thảo (Cordyceps militaris) là một loại nấm có yêu cầu cao trong quá trình nuôi trồng. Để tạo ra những sợi nấm khỏe, đồng đều và có chất lượng ổn định, môi trường nuôi phải được kiểm soát chặt chẽ về vệ sinh, nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và nhiều điều kiện kỹ thuật khác. Đối với Quang Vy, đây vừa là thử thách, vừa là cơ hội để chúng tôi đưa tư duy sản xuất hiện đại vào một sản phẩm nông nghiệp mới. Chúng tôi hiểu rằng muốn làm nông nghiệp công nghệ cao ngay trên quê hương thì không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống. Người làm sản phẩm phải liên tục học hỏi, nghiên cứu, thử nghiệm, điều chỉnh và chuẩn hóa từng công đoạn. Từ những ngày đầu còn nhiều bỡ ngỡ đến khi từng bước ổn định quy trình, mỗi sợi nấm được tạo ra đều là kết quả của sự kiên trì và tinh thần không ngừng đổi mới.

Nhưng nếu chỉ ứng dụng công nghệ để tạo ra một sản phẩm giống với nhiều sản phẩm khác trên thị trường thì câu chuyện của Quang Vy sẽ chưa thật sự trọn vẹn. Điều chúng tôi mong muốn là tạo ra một sản phẩm có bản sắc. Và bản sắc ấy bắt đầu từ chính quê hương. Trong quá trình nghiên cứu, Quang Vy đã tìm cách tích hợp những nguyên liệu gắn liền với vùng đất xứ Dừa như nước dừa tươi, cốt dừa, gạo huyết rồng và giá đỗ vào môi trường cơ chất nuôi nấm. Những nguyên liệu rất đỗi bình dị ấy trở thành một phần trong hành trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Đây chính là điều chúng tôi luôn tâm niệm: đổi mới không có nghĩa là rời xa quê hương; đổi mới là biết nhìn những gì quê hương đang có bằng một cách nhìn mới để tạo ra giá trị mới.

Nước dừa – thứ thức uống quen thuộc của người miền Tây; gạo – hạt ngọc nuôi sống bao thế hệ; giá đỗ – một nguyên liệu gần gũi trong đời sống; và cốt dừa – một phần hương vị đặc trưng của vùng đất nhiệt đới. Khi được đặt trong một quy trình nghiên cứu và sản xuất hiện đại, những nguyên liệu ấy không còn chỉ là những thứ quen thuộc trong căn bếp hay vườn nhà, mà trở thành một phần của câu chuyện về khả năng sáng tạo và nâng tầm nông sản bản địa. Quang Vy muốn chứng minh rằng giá trị của nông sản không chỉ nằm ở sản lượng thu hoạch được, mà còn nằm ở khả năng chế biến, nghiên cứu và tạo ra những sản phẩm mới có giá trị cao hơn. Đó cũng chính là tinh thần mà chúng tôi muốn theo đuổi: lấy nông sản bản địa làm nền tảng, lấy khoa học công nghệ làm công cụ và lấy nhu cầu của người tiêu dùng làm động lực để tạo ra giá trị mới.

Trong quá trình hoàn thiện sản phẩm, Quang Vy chú trọng từng bước kiểm soát chất lượng từ khâu nuôi trồng đến thu hoạch và chế biến. Công nghệ sấy thăng hoa được ứng dụng nhằm hỗ trợ bảo toàn hình thái, màu sắc tự nhiên và các thành phần đặc trưng của nấm như Cordycepin, Adenosine. Những sợi nấm sau khi được xử lý vẫn giữ được vẻ đẹp tự nhiên, màu sắc đặc trưng và hương thơm thanh nhẹ. Nhưng với chúng tôi, điều quan trọng hơn cả vẻ ngoài là sự ổn định của sản phẩm và tính nghiêm túc trong quy trình. Bởi khi sản phẩm đã đến tay người tiêu dùng, phía sau nó không còn chỉ là câu chuyện của người sản xuất mà còn là trách nhiệm đối với sức khỏe, niềm tin và sự lựa chọn của khách hàng.

Chính vì vậy, Quang Vy xác định việc chuẩn hóa quy trình quản lý chất lượng là một trong những nền tảng quan trọng để thương hiệu có thể phát triển lâu dài. Xưởng sản xuất đã xây dựng và đạt Chứng nhận Hệ thống Quản lý An toàn Thực phẩm ISO 22000:2018, cùng Chứng nhận Hợp quy và danh hiệu Sản phẩm Công nghiệp Nông thôn Tiêu biểu. Đối với chúng tôi, những chứng nhận và danh hiệu này không chỉ là sự ghi nhận cho những nỗ lực đã qua mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm trong những chặng đường tiếp theo. Một sản phẩm muốn đi xa phải bắt đầu từ chất lượng. Một thương hiệu muốn tồn tại lâu dài phải xây dựng được niềm tin. Và niềm tin không thể hình thành bằng những lời quảng bá, mà phải được tạo nên qua từng sản phẩm, từng quy trình và từng lần khách hàng lựa chọn.

Sau hơn ba năm bền bỉ nghiên cứu và phát triển, Nấm Đông Trùng Hạ Thảo Quang Vy từng bước được khách hàng trong và ngoài tỉnh biết đến. Đặc biệt, sản phẩm còn trở thành nguồn nguyên liệu được một số doanh nghiệp chế biến thực phẩm quan tâm và lựa chọn. Đối với một cơ sở sản xuất địa phương, đây là một dấu mốc có ý nghĩa rất lớn. Bởi khi sản phẩm có thể bước vào chuỗi cung ứng của những doanh nghiệp khác, điều đó đồng nghĩa với việc Quang Vy phải đáp ứng yêu cầu cao hơn về tính ổn định, chất lượng đồng nhất, năng lực sản xuất và sự chuyên nghiệp. Từ một ý tưởng bắt đầu bằng khát vọng của những người trẻ, sản phẩm đã từng bước tạo được chỗ đứng và mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản chế biến.

Chúng tôi hiểu rằng, giá trị của một sản phẩm nông nghiệp không chỉ nằm ở việc bán được bao nhiêu, mà còn nằm ở việc sản phẩm ấy tạo ra bao nhiêu giá trị cho vùng đất nơi nó được sinh ra. Vì vậy, Quang Vy luôn đặt mục tiêu gắn phát triển sản phẩm với phát triển con người và cộng đồng. Xưởng ưu tiên tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ nông thôn có hoàn cảnh khó khăn. Từ những công việc tưởng như nhỏ bé, những người lao động địa phương được tham gia vào một quy trình sản xuất hiện đại, tiếp cận với cách làm mới và có thêm nguồn thu nhập ổn định. Những đôi tay vốn quen với công việc đồng áng, gia đình và cuộc sống nông thôn nay góp phần tạo nên những sản phẩm được khách hàng ở nhiều nơi biết đến. Với Quang Vy, đó là một giá trị rất đáng trân trọng, bởi đằng sau mỗi sản phẩm không chỉ có công nghệ mà còn có con người.

Chúng tôi luôn tin rằng một mô hình nông nghiệp chế biến chỉ thực sự bền vững khi giá trị được tạo ra và quay trở lại phục vụ cộng đồng. Bởi vậy, song song với hoạt động sản xuất kinh doanh, Quang Vy duy trì các hoạt động an sinh xã hội, dành một phần nguồn lực để sẻ chia với những hoàn cảnh còn khó khăn. Những phần gạo được trao đến bà con, những phần học bổng, sách vở được gửi đến các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn có thể không phải là những điều quá lớn lao, nhưng đó là cách Quang Vy muốn biến thành quả của hoạt động sản xuất thành những giá trị tốt đẹp hơn. Chúng tôi tin rằng doanh nghiệp không chỉ có trách nhiệm tạo ra sản phẩm và lợi nhuận, mà còn có trách nhiệm với nơi mình sinh ra, với người lao động và với cộng đồng đang đồng hành cùng mình.

Có lẽ chính vì bắt đầu từ một phong trào đổi mới sáng tạo nên Quang Vy càng hiểu được giá trị của tinh thần khởi nghiệp. Chúng tôi hiểu cảm giác của những người trẻ khi đứng trước một ý tưởng nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, hiểu những khó khăn của quá trình thử nghiệm và cả những lần phải làm lại từ đầu. Vì vậy, Quang Vy luôn tích cực đồng hành, tài trợ và chia sẻ kinh nghiệm tại các cuộc thi, chương trình khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tại địa phương. Chúng tôi mong muốn góp một phần nhỏ để tiếp thêm niềm tin cho thế hệ trẻ Vĩnh Long nói riêng và miền Tây nói chung, để các bạn có thêm động lực biến những ý tưởng từ quê hương thành những sản phẩm có giá trị. Bởi chúng tôi tin rằng, một vùng đất muốn phát triển bền vững cần có những người trẻ dám nghĩ, dám làm và dám trở về xây dựng quê hương bằng chính tri thức của mình.

Hành trình của Quang Vy cũng vì thế không dừng lại ở việc tạo ra một sản phẩm Đông Trùng Hạ Thảo. Xa hơn, đó là hành trình tìm kiếm một mô hình phát triển nông nghiệp mới, nơi sản phẩm địa phương được gắn với công nghệ, chế biến sâu, tiêu chuẩn chất lượng và thị trường. Chúng tôi muốn từ một nguyên liệu được tạo ra trong xưởng, có thể hình thành một chuỗi giá trị rộng hơn; từ người lao động, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp chế biến đến người tiêu dùng đều cùng được hưởng lợi. Khi nông sản không còn chỉ được bán dưới dạng nguyên liệu thô mà được nghiên cứu, chế biến và xây dựng thương hiệu, giá trị được giữ lại nhiều hơn tại địa phương. Và khi giá trị ấy được phân bổ tốt hơn, người nông dân, người lao động và doanh nghiệp đều có thêm cơ hội phát triển.

Bước vào giai đoạn mới, Quang Vy tiếp tục hoàn thiện hồ sơ OCOP, duy trì nền tảng ISO 22000:2018, mở rộng chuỗi liên kết sản xuất, nâng cao năng lực chế biến và không ngừng cải tiến chất lượng, mẫu mã sản phẩm. Chúng tôi mong muốn Nấm Đông Trùng Hạ Thảo Quang Vy không chỉ được biết đến như một sản phẩm của một cơ sở sản xuất tại địa phương, mà trở thành một đại diện cho cách làm nông nghiệp mới: nông nghiệp biết ứng dụng khoa học, biết chế biến, biết xây dựng thương hiệu và biết tạo ra giá trị cho cộng đồng.

Xa hơn nữa, Quang Vy mong muốn đưa sản phẩm mang dấu ấn xứ Dừa đến nhiều tỉnh, thành trên cả nước và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. Nhưng khi đi xa, chúng tôi không muốn đánh mất nơi mình bắt đầu. Ngược lại, càng đi xa, chúng tôi càng muốn câu chuyện về quê hương được biết đến nhiều hơn. Đó là câu chuyện về những người nông dân cần cù, những người trẻ dám khởi nghiệp, những lao động địa phương tận tâm với công việc và một vùng đất đang từng ngày chuyển mình bằng khoa học, công nghệ và tinh thần đổi mới sáng tạo.

Nhìn lại chặng đường đã qua, chúng tôi nhận ra rằng Đông Trùng Hạ Thảo Quang Vy được tạo nên từ rất nhiều điều tưởng như nhỏ bé: một hàng dừa xanh, một nguồn nước dừa tươi, những hạt gạo, những nguyên liệu quen thuộc, một ý tưởng của người trẻ, những ngày miệt mài trong xưởng và những đôi tay cần mẫn của người lao động. Nhưng khi tất cả những điều ấy được kết nối bằng khoa học và một khát vọng đủ lớn, chúng có thể tạo nên một sản phẩm có giá trị mới. Đó chính là ý nghĩa sâu xa nhất của câu chuyện Quang Vy: không phải thay đổi quê hương bằng những điều quá lớn lao, mà bắt đầu từ việc làm cho những giá trị quê hương đang có trở nên tốt hơn, có giá trị hơn và có cơ hội đi xa hơn.

Với chúng tôi, mỗi sợi nấm Đông Trùng Hạ Thảo không chỉ là một sản phẩm được tạo ra trong môi trường kiểm soát. Đó còn là kết quả của một hành trình từ trăn trở đến hành động, từ nguyên liệu bản địa đến sản phẩm chế biến, từ một cơ sở sản xuất nhỏ đến khát vọng xây dựng thương hiệu nông sản có giá trị. Trong hành trình ấy có khoa học, có công nghệ, có sự kiên trì, có bàn tay người lao động và có cả tình yêu dành cho quê hương. Chính những yếu tố ấy tạo nên bản sắc của Quang Vy và cũng là nền tảng để chúng tôi tiếp tục bước về phía trước.

Chúng tôi tin rằng tương lai của nông nghiệp Việt Nam không chỉ nằm ở việc sản xuất nhiều hơn, mà còn nằm ở khả năng tạo ra giá trị cao hơn từ chính những gì chúng ta đang có. Một vùng đất trồng dừa có thể tạo ra nhiều hơn trái dừa. Một nguồn nguyên liệu bản địa có thể trở thành nền tảng cho sản phẩm chế biến có giá trị. Một người trẻ ở quê hoàn toàn có thể làm khoa học, làm công nghệ và xây dựng thương hiệu ngay trên mảnh đất mình sinh ra. Và một doanh nghiệp địa phương hoàn toàn có thể vừa phát triển kinh tế, vừa tạo sinh kế, vừa sẻ chia với cộng đồng.

Đó là con đường Quang Vy đang lựa chọn và cũng là lời cam kết mà chúng tôi muốn gửi đến quê hương: lấy bản sắc làm gốc, lấy khoa học công nghệ làm sức mạnh, lấy chất lượng làm nền tảng, lấy cộng đồng làm động lực và lấy khát vọng vươn xa làm hướng đi.

Bởi sau cùng, điều chúng tôi mong muốn không chỉ là tạo ra một sản phẩm được khách hàng lựa chọn. Chúng tôi mong muốn tạo ra một câu chuyện mà mỗi người dân quê hương có thể tự hào khi kể về: câu chuyện của một sản phẩm được sinh ra từ đất và người xứ Dừa, được nâng tầm bằng tri thức và công nghệ, được tạo nên bằng sự cần cù của người lao động và được lan tỏa bằng tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.

Từ tinh hoa bản địa, nâng tầm nông sản chế biến. Từ xứ Dừa, vươn tới những giá trị lớn hơn cho quê hương và cho nông sản Việt Nam.